Қазақ әдебиеті мен журналистикасының көгінде өзіндік жарығы бар, сөзі салмақты, ойы терең тұлғалардың бірі — Әлібек Асқаров. Уақыт сүзгісінен сүрінбей өткен қаламгердің биыл 75 жас мерейтойы. Бұл — бір адамның ғана емес, тұтас бір рухани дәуірдің мерейтойы. Өйткені, Әлібек Асқаровтың ғұмыры мен шығармашылығы қазақ сөз өнерінің, ұлттық ой мен парасаттың тарихымен біте қайнасып жатыр.
Алтайдың ақ самал желі ескен, табиғаты сырға толы Катонқарағай өңірінде, Чернова ауылында дүниеге келген жазушының бойына туған жердің мінезі ерте қонды. Таудың тылсым тынысы, ауыл тіршілігінің қарапайым да қатал шындығы болашақ жазушының жүрегінде мәңгілік із қалдырды. Кейінгі шығармаларындағы табиғат пен адам, уақыт пен тағдыр жайлы толғаныстардың тереңдігі де сол балалық шақтан бастау алғандай.
Өнер мен сөзге құштарлық оны Алматы көркемсурет училищесіне, кейін ҚазМУ-ге жетеледі. Еңбек жолын қарапайым қызметтен бастаған ол журналистикада, мемлекеттік басқару жүйесінде, мәдениет пен ақпарат саласында қажырлы еңбек етті. «Білім және еңбек» журналындағы шығармашылық қызметтен бастап, Қазақстан Республикасының баспа және бұқаралық ақпарат саласын қалыптастыруға дейінгі жол — оның кәсіби биіктігін айғақтайды.
Кеңес Армиясы қатарындағы жылдар да оның өміріндегі үлкен мектеп болды. Әскер — оны шыңдады, сабырға үйретті, азаматтық жауапкершілікті терең ұқтырды. Сол жылдардан кейінгі Әлібек Асқаров қаламында адамгершілік, елге қызмет ету, ар мен намыс тақырыптары айрықша айқындала түсті.
Әлібек Асқаровтың шығармалары — уақыттың тынысын тыңдай білген зерделі ойдың жемісі. Оның шығармашылығында құрғақ баяндау жоқ, әр жолынан жүрек лүпілі сезіледі. Ол өткенді сағынышпен емес, парасатпен еске алады, бүгінді дабырамен емес, байыппен таразылайды. Жазушының қаламынан туған дүниелерде қазақтың мінезі, болмысы, рухани ізденісі айқын көрініс табады. Мәселен, «Құтмекен» — Әлібек Асқаровтың әдеби жолындағы алғашқы қадам. Бұл шығармада автор туған өлкесінің табиғаты мен тұрмысын терең суреттейді, адамдар арасындағы қарым-қатынасты, дәстүр мен өмір салтын сезімді, шынайы тілмен жеткізеді. «Құтмекен» оқырманға өзіңді туған жеріңмен, оның тарихы мен мәдениетімен байланыстыруға, табиғат пен адам арасындағы нәзік үйлесімді түсінуге мүмкіндік береді. Сол алғашқы туындыдан-ақ Асқаровтың қаламының табиғатқа, адамға және қоғамға деген құрметі көрініс табады.
Әлібек Асқаров — талай таланттың тұсауын кескен рухани аға. Оның үзеңгілес замандастары, қаламдас достары оны әрдайым сабырлы ой иесі, әділ редактор, сөзге адал азамат ретінде таниды. Отбасына, ұрпағына өнегелі әке.
75 жыл — тарих үшін бір сәт, ал адам ғұмыры үшін үлкен белес. Бірақ Әлібек Асқаровтың ғұмыры тек өлшенген жылдармен емес, өлшеусіз еңбегімен, мәңгілік сөзімен бағаланады. Ол — жазушы ғана емес, дәуірдің үнін ести білген, ұлттың жадын сақтаған сирек тұлғалардың бірі.
Әлібек Асқаровтың есімі қазақ әдебиеті мен журналистикасында әрдайым құрметпен аталады. Мұрасы — келер ұрпаққа аманат, ал өзі — қазақ сөзінің қадірін арттырған кемел қаламгер ретінде ел жадында мәңгі қала бермек.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Асқаров Ә. (2001). Қазақ әдебиетінің жаңғыруы: Көркем шығармалар мен зерттеулер. Алматы: Ғылым баспасы.
2. «Әлібек Асқаров — Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері». Алтай газеті, 2021.
3. Қазақ әдебиетінің қазіргі жағдайы мен болашағы: Әлібек Асқаровтың ғылыми көзқарастары. Қазақстан Республикасы мәдениет министрлігінің баспа қызметі, 2020.
Қазіргі заман тарихын ғылыми-зерттеуді қамтамасыз ету бөлімінің маманы Садуакасова Т.А.